ARB Kaydı
Değişiyor

Birleşik Krallık'ta mimar unvanı yasayla korunuyor. Bina tasarlayabilirsiniz ama adınız ARB Sicili'nde olmadan kendinize mimar diyemezsiniz. Birleşik Krallık dışında eğitim almış biri için o sicile giden yol şu anda yeniden inşa ediliyor ve geçen yıldan önce yazılmış rehberlerin çoğu artık kapanmakta olan bir sistemi anlatıyor.

Gerçekte ne değişiyor

ARB, yeterlilikleri onaylamaktan yetkinlik çıktılarına göre akredite etmeye geçti. Yurtdışında eğitim almış başvuranlar için pratik sonuçları şunlar.

• Part 1 sınavı sona eriyor. Son oturumlar 2026'da yapılıyor, sonrasında kaldırılıyor.
• Part 1 akreditasyonu geri çekiliyor. Üniversiteler bu programları sunmaya devam edebilir ama artık kayda sayılmayacaklar.
• Part 2 ve Part 3'ü olup Part 1'i olmayanlar için yeni bir rota planlanıyor. ARB resmi sınav istemeyeceğini belirtti ve 2026 sonuna kadar başlatmayı öngörüyor.
• Tek bir sınav geçidi mevcut yapının yerini alıyor. Eski sistem hem Part 1 hem Part 2 denkliğinin kanıtlanmasını isteyebiliyordu; yerine tek geçit ve bir UK Adaptation Assessment geliyor, 2027 için planlanıyor.

Bu neden Birleşik Krallık dışında daha önemli

Britanya modeli mimarlık eğitimini yaklaşık yedi yıla yayılan üç parçaya bölüyor. Çoğu ülke bölmüyor. Türkiye, İspanya ya da İtalya'dan alınmış beş yıllık bütünleşik bir derece Part 1 ve Part 2'ye temiz biçimde oturmuyor ve eski değerlendirme bu eşleştirmeyi zorlamak için hatırı sayılır çaba harcıyordu.

Reform edilmiş yaklaşım, yeterlilik denkliği yerine yetkinliği ve Birleşik Krallık'a özgü bilgiyi ölçüyor ve eğitimde geçirilen yıl sayısına yapılan atfı kaldırıyor. İlke olarak bu, derecesi hiçbir zaman Britanya yapısına uyacak şekilde tasarlanmamış olan herkes için daha iyi.

ARB'nin yurtdışında eğitim almış mimarlarla yaptığı ankette katılımcıların dörtte üçü Birleşik Krallık pratiğine uyum için ek destek aramış; en sık dile getirilen boşluk yapı yönetmelikleri ve yasal gereklilikler olmuş. Yeni UK Adaptation Assessment tam bu boşluk üzerine kuruluyor, yani hazırlığın nereye gitmesi gerektiğini de söylüyor.

Zamanlama açısından anlamı

Part 1 sınavını düşünen birinin bir yılı kaldı. Yeni rotalara göre plan yapan biri ise bir kez çoktan kaymış tarihlere göre plan yapıyor: kısmi yeterlilik rotası 2026 sonunda, yeni sınav 2027'de bekleniyor ve 2026 için ayrıca bir istişare planlanmıştı.

Kaynak: ARB istişare sonuçları ve kayıt rehberi ile sektör haberleri; Ağustos 2026'da okundu. Bu alan aktif reform içinde. Tarihe bağlı bir karar vermeden önce arb.org.uk üzerinden teyit edin.

Birinci kararın içinde ikinci bir karar saklı. Planın parçası bir Birleşik Krallık yüksek lisansıysa, programın ARB akrediteli olup olmaması kayıt açısından değerini değiştiriyor. Benzer adlara ve benzer ücretlere sahip iki program bu çizginin iki farklı tarafında durabiliyor.

Kayıt ile tanınma aynı şey değil

ARB kaydı yasal gereklilik. RIBA üyeliği ise bir meslek örgütü ve tamamen farklı bir şey; biri unvanı kullanmanıza izin veriyor, diğeri meslek içindeki konumu gösteriyor. Başvuranlar bu ikisini düzenli olarak birbirine karıştırıyor ve önce yanlış olanın peşine düşüyor.

Ve ikisi de vize değil. Global Talent rotası mimar ve tasarımcıların işveren sponsorluğu olmadan Birleşik Krallık'ta çalışmasına izin veriyor ve kendi ölçütleri ile kendi takvimiyle işliyor. Kayıt, tanınma ve çalışma izni üç ayrı süreç ve insanlar bunları genellikle yanlış sırayla keşfediyor.

Bu işin neresindeyim

Yurtdışında eğitim almış mimarlarla sıralama üzerine çalışıyorum: üç süreçten hangisi sizin durumunuza uyuyor, bir Birleşik Krallık yüksek lisansı kayıt açısından ne yapıyor ne yapmıyor, ve reformların zamanlaması beklemeyi mi harekete geçmeyi mi daha doğru kılıyor.

Cevap nerede mezun olduğunuza, kaç yıllık pratiğiniz olduğuna ve Birleşik Krallık'tan ne beklediğinize göre değişiyor. Son soru gerisini belirleyen soru ve genellikle kimsenin sormadığı soru.