Eşinizle ya da Çocuğunuzla
Yurt Dışına Gitmek

Öğrencilerin aile getirebildiği ülkeleri arayın, karşınıza listeler çıkar. Çoğu yanlıştır; yazanlar yalan söylediği için değil, bağımlı vizesinin var olmasıyla işe yaraması iki ayrı şey olduğu ve listelerin yalnızca birincisine baktığı için.

Tek soru değil, üç soru

Bir ülke kısa listeye girmeden önce üç ayrı cevaba ihtiyaç var. Size bunlardan yalnızca birini veren bir rehber, neredeyse hiçbir şey söylememiştir.

• Eşiniz gelebiliyor mu? Birçok ülke artık ders bazlı ve araştırma bazlı programları ayırıyor. Aynı üniversite, aynı yıl, iki yüksek lisans: biri uygun, diğeri değil.
• Eşiniz orada çalışabiliyor mu? Bu, ilk sorudan daha belirleyici. Oturma kartı, çalışma açıkça yasaklanmış olarak verilebiliyor. Eşiniz geliyor ve dereceniz boyunca kazanç sağlayamıyor.
• Aradaki süre ne kadar? Bazı sistemlerde eş ayrı ve sonradan başvuruyor. İşlem aylarca sürebiliyor. Bunun kabul edilebilir olup olmadığı kurala değil sizin hanenize bağlı.

İkinci soru neden birinciden önemli

İki gelirle plan yapıp tek gelirle varmak tamamen farklı bir mali durum. Harç ve kira, artık var olmayan ortak bir rakama göre hesaplanmıştı.

Hesap genellikle burada bozuluyor. Vize harcında değil, geçim fonu şartında da değil; on sekiz ay sonra, bir boşluğu kapatması gereken birikim bir yılı kapatmış olduğunda. Zorlandığını gördüğüm aileler nadiren vizesi reddedilenler. Vize alıp kullanamayanlar.

Kurallar değişiyor, üstelik hızlı

Büyük hedef ülkelerden biri, yıllardır izin verdiği halde, Ocak 2024 itibarıyla ders bazlı yüksek lisans öğrencilerine aile getirmeyi kapattı. Bir diğeri 2026'da uygunluğu lisansüstü çalışmayla sınırladı. Bu değişikliklerden önce yazılmış rehberler hâlâ çevrimiçi, hâlâ arama sonuçlarında ve tarihine bakmayan kişiler tarafından hâlâ aktarılıyor.

Buraya bir ülke tablosu koymamamın sebebi bu. Bugün yayımlanacak herhangi bir liste bir yıl içinde yanlış olurdu ve okuyucunun hangi satırın bayatladığını anlamasının bir yolu olmazdı.

Değişmeyen şey sorunun biçimi. Yukarıdaki üçünü herhangi bir ülke için, bir rehberden değil o ülkenin göçmenlik idaresinden sorun; her yıl kullanılabilir bir cevap alırsınız.

Ve cevap her hane için farklı

Kağıt üzerinde birbirinin aynısı görünen iki aday, birbirine zıt hedeflere ihtiyaç duyabilir.

Biri tek gelirli ve eşin ilk aydan çalışması gerekiyor; çalışma hakkı her şeyi belirliyor ve eşi çalışma hakkı olmadan kabul eden bir ülke işe yaramaktan da kötü. Bir diğerinin iki yıllık birikimi var ve yalnızca çocuğun okulunu ve ailenin sonrasında yerleşip yerleşemeyeceğini önemsiyor. Üçüncüsü tam burslu, ki bu bazı sistemlerde uygunluğu tamamen değiştiriyor. Dördüncüsü ise ders bazlı ile araştırma bazlı bir program arasında seçim yapıyor ve bu seçimin ailenin gelip gelmeyeceğini de belirlediğini bilmiyor.

Değişkenler her seferinde aynı: derecenin türü, fonun kaynağı, vatandaşlık, çocuk sayısı ve yaşları, eşin mesleği ve o mesleğin ruhsata bağlı olup olmadığı, birikim, ve mezuniyetten sonra ne olacağı. Her seferinde farklı birleşiyorlar. Buna dayanan bir liste yok.

Bu işin neresindeyim

Ülke tablosu göndermiyorum. Kurduğum şey tek bir hane için kısa liste: alacağınız derece göz önüne alındığında hangi sistemler ailenizi kabul ediyor, bunların hangisinde eşiniz çalışabiliyor, her birinde aradaki süre ne kadar, ve başvuru aşamasında değil sürecin tamamında maliyet ne.

Sonuç çoğu zaman planı onaylamak yerine yeniden sıralıyor. Ders bazlı yerine araştırma bazlı bir program, farklı bir fon yolu, ya da imkânsız görünen bir taşınmayı basit hale getiren bir yıllık erteleme. Bunlar bir listenin varabileceği sonuçlar değil, çünkü listenin sormadığı ayrıntılara bağlılar.