YKS yerleştirme sonuçları 18 Ağustos'ta açıklandı, kayıtlar 24-28 Ağustos arasında. Bu hafta konuştuğum ailelerin bir kısmı sonuçları başka bir sebeple bekliyordu: istediği bölüme yerleşemezse çocuğunu yurt dışına göndermeyi düşünüyorlardı. Niyet doğru. Zamanlama, o niyetin karşılığını büyük ölçüde yok ediyor.
Yedek plan, planın kendisi kadar erken kurulur
Yurt dışı eğitimi bir düğmeye basınca açılan seçenek değil. Kendi başvuru takvimi, kendi son tarihleri, kendi dil ve belge koşulları var ve bunların hiçbiri Türkiye'deki yerleştirme takvimine göre işlemiyor.
Ağustos sonunda karar veren bir aile, aslında bir yedek plana değil, geçmiş bir takvime bakıyor. Ortada seçenek kalmadığı için değil; kalan seçenekler artık hedefe göre değil, boşluğa göre şekillendiği için.
Geç kalınmış bir plan, plan olmaktan çıkıp elde kalanlar arasından seçim yapmaya dönüşüyor.
Eylül 2026 için gerçekte ne kaldı
Birleşik Krallık'ta Clearing süreci 19 Ekim 2026'ya kadar açık görünüyor. Ancak UCAS'ın kendi danışman rehberi, vize gerektiren adaylarda üniversitenin son kabul tarihinin daha erken olabileceğini ve vize süreleri uzun olan bölgelerde kuruma en geç varış tarihinin sorulması gerektiğini yazıyor. Türkiye'den başvuran bir aday için takvim, kâğıt üzerindeki tarihten kısa.
Avrupa'nın büyük bölümünde Eylül 2026 girişi için başvurular çoktan kapandı. Hollanda'da uluslararası adaylar için ana son tarih ilkbaharda, Almanya'da yaz ortasında geçti. İrlanda'nın merkezi başvuru sistemi de kapandı.
Yani bugün açık olan kapılar, listenin başındakiler değil. Kontenjanı dolmamış programlar, daha az rekabetçi kurumlar ve bazen hiç düşünülmemiş şehirler.
Asıl pencere on gün sonra açılıyor
Bu haftanın en işe yarar bilgisi şu: 2027 girişi için UCAS başvuruları 2 Eylül 2026'da açılıyor. Oxford, Cambridge, tıp, diş hekimliği ve veterinerlik için son tarih 15 Ekim 2026; diğer programların çoğu için Ocak 2027.
Bu, bir yıl kaybetmek anlamına gelmiyor. Bir yıl kazanmak anlamına geliyor. Eylül 2027 girişini hedefleyen bir aday, programını seçerek, dil sınavını planlayarak, referanslarını hazırlayarak ve burs takvimine yetişerek başvuruyor. Ağustos sonunda karar veren aday bunların hiçbirini yapamıyor.
Bazı ülkelerde Ocak, Şubat ve bahar dönemi alımları da var. Bunlar her programda bulunmuyor ve genellikle daha dar bir liste sunuyor, ama Eylül 2026'ya sıkışmaktan daha iyi bir seçenek olabiliyor. Hangi programın ara alımı olduğu ülkeye ve bölüme göre değişiyor; bu, tek tek kontrol edilmesi gereken bir konu.
Kayıt yaptırmama kararının görünmeyen bedeli
Bu hafta sık karşılaşılan bir başka durum: yerleşilen programın beğenilmemesi ve kayıt yaptırmama eğilimi. Burada dikkat edilmesi gereken bir kural var. Bir yükseköğretim programına yerleşen aday, kayıt yaptırsa da yaptırmasa da ertesi yıl ortaöğretim başarı puanının değerlendirilmesinde dezavantajlı duruma düşüyor.
Ayrıca merkezi yerleştirmede bir programa yerleşen aday, ek yerleştirmeye başvuramıyor. Bu iki kural birlikte düşünülmeden verilen bir karar, gelecek yılın şansını da etkiliyor. Kesin hükümler için ÖSYM'nin güncel kılavuzu esas alınmalı.
Doğru yaklaşım: iki plan aynı masada
Türkiye'de okumak ile yurt dışında okumak birbirinin alternatifi olarak değil, aynı kararın iki kolu olarak ele alınmalı. İkisi de aynı soruya hizmet ediyor: bu genç mezuniyetten sonra nerede, ne yapıyor olacak?
O soru netleştiğinde iki takvim de aynı anda kurulabiliyor. YKS hazırlığı sürerken yurt dışı başvuru dosyası da ilerliyor, dil sınavı zamanında alınıyor, burs pencereleri kaçırılmıyor. Sonuçlar açıklandığında aile karşılaştırma yapıyor, arayış yapmıyor.
Sonuçlar açıklandığında elinde iki gerçek seçenek olan aile karar veriyor. Tek seçeneği olan aile ise kabulleniyor.
Ne zaman başlamalı
Mezuniyetten en az on sekiz ay önce. Bu asgari süre, rahat bir süre değil.
Daha erken başlayan aileler şunları yapabiliyor: ders seçimlerini hedef programların koşullarına göre ayarlamak, dil sınavını baskısız bir dönemde almak, yaz programı ya da proje gibi başvuruyu güçlendiren deneyimler eklemek, ve en önemlisi, gencin gerçekten ne istediğini konuşacak zamanı bulmak.
On sekiz aydan kısa sürede de başvuru yapılıyor. Ama o noktada seçim, hazırlanmış bir profilin en iyi seçeneği değil; mevcut profille ulaşılabilen en iyi seçenek oluyor. Aradaki fark genellikle bir kurum ya da bir şehir değil, gencin mezuniyetten sonraki ilk beş yılı.
Bu işin neresindeyim
Bu hafta gelen sorulara verdiğim yanıtların çoğu şu oldu: Eylül 2026 için gerçekçi bir yol kalmadıysa bunu söylemek, Eylül 2027 için ne zaman başlanması gerektiğini anlatmaktan daha faydalı.
Bazı ailelere bu yıl hiçbir şey yapmamalarını, Türkiye'deki kaydı yaptırıp bir yıl içinde yeniden değerlendirmelerini önerdim. Bazılarına ise Ocak dönemi alımlarına bakmayı. Hangisinin doğru olduğu, gencin hedefine ve elindeki koşullara bağlı; sonuç belgesindeki puana değil.
Sonuçlar açıklandıktan sonra yapılabilecek en iyi şey, karar vermeden önce takvimi doğru okumak. Kapanan kapılar için harcanan zaman, açık olanlardan çalınıyor.
Metin mi, karar mı?
Kısa bir formla başlıyoruz. Altı soru, iki dakika. Hangisinin üzerinde çalışılması gerektiği genellikle ilk okumada anlaşılıyor.