İngiltere'de Çalışma Vizesi:
Okul Ücretsiz, Üniversite Değil

İngiltere'ye çalışma vizesiyle ya da burslu olarak taşınan aileler, çocuklarının eğitimi konusunda genellikle rahat başlıyor. Devlet okulu ücretsiz, kayıt kolay, süreç işliyor. Sorun on yıl sonra, çocuk üniversiteye başvurduğunda ortaya çıkıyor.

Devlet okulu: statüden bağımsız

İngiltere'de 5 ile 16 yaş arasındaki her çocuk devlet okulunda ücretsiz eğitim hakkına sahip. Bu hak göçmenlik statüsüne bağlı değil. Ebeveynin vizesinde "kamu fonlarına başvuramaz" şartı olsa bile çocuk okula gidebiliyor.

Yerleştirme yerel yönetim üzerinden yapılıyor ve adres belirleyici. Okulun kapasitesi doluysa çocuk bekleme listesine giriyor, bu yüzden ev seçimi ile okul seçimi aynı karar oluyor.

16 ile 19 yaş arası ileri eğitimde de ücret alınmıyor ve bu kapsam sponsorlu vize sahiplerinin bakmakla yükümlü olduğu kişileri de içeriyor.

Üniversite: burada kural değişiyor

Yükseköğretimde iki farklı ücret var. Home ücreti İngiltere'de yılda 9.535 sterlinle sınırlı. Uluslararası ücreti üniversite belirliyor ve bölüme göre bunun üç ile dört katına çıkabiliyor.

Home ücreti alabilmek için iki şart birlikte aranıyor.

• Yerleşik statü. Süresiz oturma izni (ILR) ya da EU Settlement Scheme kapsamında settled statü. Çalışma vizesi, öğrenci vizesi ve bakmakla yükümlü olunan kişi vizesi bu kapsamda değil.
• Üç yıl olağan ikamet. Programın ilk gününden önceki üç yıl boyunca İngiltere'de yaşamış olmak.

Sonuç şu: beş yıldır çalışma vizesiyle İngiltere'de yaşayan, çocuğu burada devlet okuluna giden bir aile, çocuk üniversiteye başvurduğunda uluslararası ücretle karşılaşabiliyor. Aynı çocuk, aynı ülkede, aynı eğitim sisteminde.

İstisnalar ve bölgesel farklar

• Mülteci statüsü ve insani koruma. Üç yıl şartı aranmadan, ilk günden home ücreti ve öğrenci finansmanı hakkı veriliyor. Bu hak bakmakla yükümlü olunan kişileri de kapsıyor.
• İskoçya farklı işliyor. 2023-24 akademik yılından itibaren, İngiltere'de üç yıl ikamet etmiş ve İskoçya'da olağan ikametgâhı bulunan herkes home statüsüne hak kazanıyor. Yerleşik statü şartı aranmıyor.
• Öğrenci kredisi ayrı bir konu. Üniversite size home ücreti uygulasa bile Student Finance England kredi vermeyebiliyor. İki karar farklı kurumlarca ve farklı kurallara göre veriliyor.

Kaynak: Avam Kamarası Kütüphanesi araştırma notları, UKCISA ücret statüsü rehberleri ve GOV.UK öğrenci finansmanı sayfaları; Eylül 2026'da okundu. Ücret statüsü kuralları karmaşık, düzenli değişiyor ve İngiltere, İskoçya, Galler ile Kuzey İrlanda'da farklı işliyor. Üniversiteler kendi değerlendirmelerinde takdir yetkisi kullanabiliyor. Kendi durumunuz için başvurmadan önce üniversiteden ve Student Finance'tan yazılı teyit alın. Bu bir göçmenlik ya da hukuk tavsiyesi değildir.

Taşınma planlaması neyi kapsıyor

Aileler bana genelde iki noktada geliyor: taşınma kararı verilmişken ve çocuk için okul ararken.

İlk aşamada baktığımız şey çocuğun profiline uyan okul: müfredat, giriş noktası, dil desteği, ve adres ile okul kapasitesinin birlikte değerlendirilmesi. Kayıt işlemleri, belge hazırlığı ve yerel yönetim başvurusu da bu aşamada.

İkinci aşamada bakılan şey daha uzun vadeli: çocuk üniversiteye geldiğinde hangi ücret statüsünde olacak, o tarihe kadar hangi statüler mümkün, ve ailenin vize takvimi bununla nasıl örtüşüyor.

Bu ikisi ayrı sorular gibi görünüyor ama aynı takvimin parçaları. Bir ailenin süresiz oturma iznine ne zaman hak kazanacağı, çocuğun üniversiteye başlayacağı tarihe göre yıllar önce planlanabiliyor.