İrlanda'da Yüksek Lisans Niyet Mektubu
Her Üniversite Ne İstiyor

İrlanda'da yüksek lisans niyet mektubu için rehber aradığınızda karşınıza kelime sayısı tabloları çıkar, her üniversite için bir satır. O tablolar tavsiyenin en güvenilmez kısmı. İrlanda'da uzunluğu ve soruları ülke değil program belirliyor, çoğu zaman üniversite bile değil.

Üniversiteler kendi sayfalarında ne diyor

University of Galway kendi yönergesinde açıkça yazıyor: programın talimatlarını dikkatle okuyun, çünkü belirli sorular sorabilir ve kendi kelime sayısını belirler. Bu cümle meselenin tamamı. Uyulacak ulusal bir standart yok.

Trinity College Dublin başvuru formunda kelime sayısı yerine bir soru seti veriyor: neden Trinity'yi seçtiniz, bu programdan akademik olarak ne kazanmayı umuyorsunuz ve burada geçireceğiniz sürede neye katkı sunabilirsiniz. Trinity içindeki fakülteler bu soru setinin üstüne kendi yönergelerini ekliyor ve bunları merkezi bir sayfada değil kendi sayfalarında yayımlıyor.

Dublin City University, programa duyduğunuz ilgiyi ve deneyiminizi anlatan bir metin istiyor ve bunun başvurulan programa özel olması gerektiğini belirtiyor. University College Dublin ise niyet mektubunu gerekebilecek belgeler arasında sayıyor; kesin liste programa göre değişiyor.

Bu yazı bilinçli olarak kelime sayısı vermiyor. Bu sayılar başvuru dönemleri arasında değişiyor ve aynı üniversitenin bir programından diğerine farklılık gösteriyor. Bir danışmanla çalışıyorsanız güncel şartı teyit etmek onun işinin bir parçası. Kendi başvurunuzu kendiniz yapıyorsanız bu bilgiyi üniversitenin ve programın kendi sayfasından alın, başka hiçbir yerden, bu yazı dahil.

Şablonlar neden işe yaramıyor

Şablon, hiçbir soruya cevap vermeyen bir metin üretir. Program "neye katkı sunarsınız" diye soruyorsa ve metniniz katkıdan hiç söz etmiyorsa, okuyan bunu hemen görür. Reddedilen metinlerin çoğu kötü yazılmış değil. Kimsenin sormadığı bir soruyu cevaplıyorlar.

İkinci sorun daha sinsi. Genel bir metin, adayın program sayfasını okumadığını gösterir. Başvuruları değerlendirenler bir oturumda onlarcasını okuyor ve belirli bir dersi, araştırma grubunu ya da akademisyeni adıyla anan metin, çabalamadan ayrışıyor.

Yazmadan önce cevaplanması gereken sorular

Düşünme işi önce yapıldığında metin çok daha kolay yazılıyor. Aşağıdaki soruları ilk taslaktan önce, kendi cümlelerinizle kâğıda dökmeye değer. Bir cevap zayıf çıkıyorsa bu da bilgidir: genellikle metnin daha iyi ifade edilmesi gereken kısmını değil, başvurunun çalışılması gereken kısmını gösterir.

• Bu programı başvurduğunuz diğerlerinden ayıran üç şey ne? Ders adı, araştırma merkezi, staj imkânı, bir akademisyen. Cevabınız beş üniversite için de geçerliyse henüz bulmamışsınız demektir.
• Bu alan ilk ne zaman dikkatinizi çekti, tam olarak ne oldu? Somut tek bir an, bir paragraflık ilan edilmiş tutkudan güçlüdür.
• Lisans çalışmalarınızın hangisi bu alana en yakın? Bir proje, bir tez bölümü, mecbur değilken seçtiğiniz bir ders. Transkriptin göstermediği neyi öğretti.
• İş ya da staj deneyiminiz size henüz yapamadığınız neyi gösterdi? Bu derecenin kapatmasını istediğiniz boşluk, çoğu zaman metnin en güçlü cümlesi olur.
• Bu derece ile mümkün olan, onsuz mümkün olmayan ne var? Dürüst cevap "hiçbir şey" ise sorun metinde değil program seçiminde olabilir.
• Mezuniyetten üç yıl sonra nerede, hangi rolde çalışıyor olmak istiyorsunuz? Kısa ve uzun vadeli hedefler her yerde soruluyor ve muğlak cevaplar cevapsızlık olarak okunuyor.
• Neden İrlanda ve neden şimdi? Bu yazılı olarak daha az soruluyor ama her metinde okunuyor. Alanla, belirli bir sektör varlığıyla ya da bir araştırma gücüyle bağlantılı bir gerekçe, ülkeye dair genel bir gerekçeden daha fazla ağırlık taşıyor.
• Bölüme ne katabilirsiniz? Trinity bunu doğrudan soruyor. Adayların çok azı buna hazırlanıyor.
• Kaydınızda bir boşluk, düşük not ya da yön değişikliği varsa açıklaması ne? Kısa, olgusal, özür dilemeden. Okuyanın hayal gücüne bırakmaktansa ele almak daha iyi.
• Her iddianızın kanıtı ne? Taslağınızı baştan sona okuyup bir nitelik iddia eden her cümleyi işaretleyin. Her birinin arkasında bir şey olmalı, yoksa çıkmalı.

Yapı, cevaplardan çıkıyor

Bu cevaplar elinizdeyken yapı neredeyse kendiliğinden belirleniyor. İşleyen bir sıra şu: neden bu alan ve bu program, akademik geçmişinizde bunu destekleyen ne var, mesleki deneyiminiz ne ekliyor, sonrasında ne yapmayı planlıyorsunuz ve bölüme ne getiriyorsunuz. Program kendi sorularını soruyorsa onun sırası bunun yerine geçer.

Açılışta, bu konuya çocukluğunuzdan beri ilgi duyduğunuzu söyleyen cümleye yer vermeyin. Okuyanlar onu her dönem yüzlerce kez görüyor ve o cümle, metnin en güçlü malzemesinin durması gereken yeri işgal ediyor.

Adaylara yer kaybettiren hatalar

• Aynı metni bütün üniversitelere göndermek. Kaçınması en kolay, en sık yapılan hata. Yanlış üniversite adı taşıyan ya da hiçbir üniversite adı taşımayan bir metin, okuyana bilmesi gerekeni söyler.
• Kelime sınırını aşmak. Bir sınır yayımlanmışsa bu idari bir kural olduğu kadar bir muhakeme testidir.
• Transkripti düzyazıyla tekrarlamak. Notlar zaten başvuruda var. Metin, notların söyleyemediği şey için.
• Kanıtsız iddialar. Güçlü analitik beceriler, mükemmel iletişim, araştırmaya tutku. Bunlar iddia, nitelik değil.
• Yapay zekâ ürünü gibi okunan metin. Akıcı, pürüzsüz ve boş metin üretmek artık kolay, fark etmek de öyle. Tek güvenilir savunma somut ayrıntı.
• Kimseye okutmadan göndermek. Alanınızı bilmeyen bir okur, yalnızca sizin için anlamlı olan cümleleri bulur.

Uluslararası adaylar için

Diplomanız İrlanda ya da AB dışında alındıysa metnin bir görevi daha var. Kurumunuzu ya da not sistemini tanımayabilecek birine eğitiminizin şeklini anlatıyor. Derecenizi bağlama oturtan bir cümle ve notunuzun yerel karşılığını çeviren bir cümle, okuyanın zihninde soru oluşmadan onu ortadan kaldırıyor.