YLSY'de Okul Bulma:
Sıralama Şartı ve Bir Yıllık Süre

YLSY hakkında yazılanların neredeyse tamamı başvuru ve mülakat üzerine. Oysa bursiyerlerin bana geldiği nokta orası değil. Sınavı geçmiş, kontenjana yerleşmiş, senedini imzalamış oluyorlar. Takıldıkları yer sonrası: hangi okula, hangi programa, hangi sürede.

Kazandıktan sonra devreye giren dört madde

Kılavuzda, başvuru aşamasında kimsenin dikkat etmediği ama bursluluk başlayınca belirleyici olan hükümler var.

• Sıralama şartı. Seçtiğiniz üniversitenin THE, Shanghai ya da QS alan bazlı sıralamalarında son üç yılda ilk yüzde altmışlık dilimde bulunması gerekiyor. BOTAŞ ve BOTAŞ BIL bursiyerleri için bu oran yüzde otuz.
• Bir yıllık süre. Bursluluk hakkını kazandıktan, dil eğitimi alıyorsanız onu tamamladıktan sonra kabul almak için en fazla bir yıl veriliyor. Zorunlu hâllerde altı ay uzatılabiliyor. Bu sürede kabul alamayanların bursluluğu iptal ediliyor.
• Program türü. PGDip ve PGCert gibi tez içermeyen programlar yüksek lisans derecesi sayılmıyor. Kabul alındıktan sonra fark edilirse bir yıl gidiyor.
• Öğrenim seviyesi. Kontenjanınızda "Sadece Doktora" yazıyorsa yüksek lisans izni verilmiyor. "Yüksek Lisans ve Doktora" yazıyorsa doktoranın tamamlanması zorunlu.

YLSY'de üniversite seçimi: danışmanlık modelinin seçeneklerinize etkisi

YLSY bursiyerlerinin önemli bir kısmı, bursu kazandıktan sonra üniversite bulma aşamasında danışmanlık desteği arıyor. Burada üzerinde fazla konuşulmayan bir noktayı açıkça paylaşmak gerekiyor.

Üniversite ve program araştırması ciddi zaman ve uzmanlık gerektiriyor: akademik geçmişin incelenmesi, ülke ve program seçeneklerinin değerlendirilmesi, sıralama şartının kontrolü, kabul sürecinin yürütülmesi. Bu nedenle danışmanlık hizmetinin nasıl finanse edildiği, size sunulan seçenekleri de etkileyebilecek bir konu.

Bazı danışmanlık firmaları öğrenciden doğrudan ücret almadan, üniversitelerden aldıkları komisyonla çalışıyor. Bu model kendi başına yanlış ya da kötü niyetli değil. Ancak bilinmesi gereken bir yanı var: danışmanınızın yalnızca anlaşmalı olduğu üniversiteler üzerinden çalışması, değerlendirebileceğiniz seçenekleri de bu anlaşma ağıyla sınırlayabiliyor.

YLSY'de mümkün olduğunca geniş bir seçenek alanına bakmak önemli, çünkü hem sıralama şartını karşılayan hem akademik profilinize uyan üniversiteleri bulmanız gerekiyor. Sıralaması yüksek bazı üniversiteler ise danışmanlık şirketleriyle çalışmıyor. Imperial College London gibi bir kurum, profiliniz ve hedeflediğiniz program açısından uygun olsa bile, danışmanınızın anlaşmalı kurumları arasında değilse size hiç önerilmeyebilir.

Bence YLSY bursiyerlerinin danışmanlık alırken sorması gereken en önemli sorulardan biri bu.

Doğrudan doktorada da aynı durum geçerli

Son yıllarda danışmanlık verdiğim YLSY bursiyerlerinde karşılaştığım bir başka konu, yüksek lisans derecesi olmadan doktora bursu kazanan öğrencilerin kabul sürecinde yaşadığı zorluklar. Burada kontenjanın niteliği çok önemli.

"Yüksek Lisans ve Doktora" yazan alanlarda öğrenci, üniversitenin kabul koşulları uygunsa yüksek lisans yapmadan doğrudan doktoraya başlamayı talep edebiliyor.

Ancak kontenjan "Sadece Doktora" ise yüksek lisans seçeneği bulunmuyor. Lisans mezunu ve yüksek lisans derecesi olmayan bir bursiyerin, doğrudan doktora programına kabul veren bir üniversite bulması gerekiyor.

Asıl zorluk da burada başlıyor. Yüksek lisans derecesi olmadan doktora kabulü ülkeden ülkeye, üniversiteden üniversiteye ve hatta programa göre değişiyor. Bazı sistemlerde mümkünken bazılarında oldukça sınırlı ya da hiç mümkün olmayabiliyor. Araştırma önerisi, danışman teması ve fon yapısı da bu karara giriyor.

Dolayısıyla bursu kazanmak tek başına yeterli değil. Elinizdeki süre içinde hangi ülkelerde, hangi üniversitelerde ve hangi programlarda bu rotanın mümkün olduğunu önceden araştırmak gerekiyor.

YLSY'de kabul almak öğrencinin sorumluluğunda ve bunun için sınırlı bir süre var. Bu nedenle önerim, başlangıçta seçeneklerinizi mümkün olduğunca geniş tutmanız ve danışmanlık alıyorsanız size gerçekten geniş bir ülke, üniversite ve program alanı açabilecek biriyle çalışmanız.

Danışmanlık için bütçe ayırmayı da YLSY planınızın bir parçası olarak düşünmenizi öneririm. Çünkü amaç yalnızca bir üniversite bulmak değil; elinizdeki bursu, profiliniz ve akademik hedefleriniz açısından mümkün olan en doğru seçenekle eşleştirmek.

Kaynak: MEB Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim Genel Müdürlüğü, 2025 1416 Bursları Başvuru ve Tercih Kılavuzu; Eylül 2026'da okundu. Kılavuz her yıl güncelleniyor ve maddeler değişebiliyor. Başvurmadan ve okul seçmeden önce yyegm.meb.gov.tr adresindeki güncel kılavuzu inceleyin.

Bu işin neresindeyim

YLSY'nin hem başvuru ve sözlü sınav aşamasında hem de bursu kazandıktan sonraki üniversite ve kabul sürecinde danışmanlık veriyorum.

İlk aşamada; adayın lisans alanına uygun kontenjanların değerlendirilmesi, tercih stratejisinin oluşturulması, puanın doğru hesaplanması, başvuru sürecinin planlanması ve sözlü sınava hazırlık gibi konularda birlikte çalışıyoruz.

Ancak ilk aşamada benimle çalışmış olmanız, ikinci aşamada da devam etmeniz gerektiği anlamına gelmiyor. Bursu kazandıktan sonra, yalnızca ihtiyaç duyduğunuz noktada başlayabilirsiniz.

İkinci aşamada birlikte; sıralama şartını karşılayan ve profilinize uyan üniversiteleri belirliyor, ülke ve program seçeneklerini değerlendiriyor, doğrudan doktora rotasının hangi ülkelerde mümkün olduğunu araştırıyor ve bir yıllık kabul sürecini planlıyoruz.

Buradaki amacım size hazır bir üniversite listesi vermek değil; profilinize uygun, mümkün olduğunca geniş bir seçenek alanı oluşturmak ve bu seçenekler arasından bilinçli bir seçim yapmanıza yardımcı olmak.

Yani ister başvuru aşamasında, ister bursu kazandıktan sonra üniversite bulma ve kabul aşamasında, isterse her ikisinde birlikte çalışabiliriz. Hangi aşamada desteğe ihtiyacınız varsa, orada başlıyoruz.