Ailelerin en sık yaptığı varsayımlardan biri şu: çocuğun AB ya da İngiliz pasaportu varsa Avrupa'da yerli öğrenci ücreti öder. İrlanda üniversiteleri bunu açıkça reddediyor. Trinity'nin kendi sayfasındaki ifade net: AB, AEA, İsviçre ya da İngiliz pasaportu, AB ücretine otomatik hak vermiyor.
Üç ayrı şart, hepsi birden
İrlanda'da ücret statüsü üç sütun üzerinden belirleniyor ve üçünün birden karşılanması gerekiyor.
| Sütun | Ne isteniyor |
|---|---|
| Vatandaşlık | AB, AEA, İsviçre ya da İngiliz vatandaşlığı, ya da tanımlı bir oturum statüsü |
| İkamet | Programın başlangıcından önceki beş yılın en az üçünde AB, AEA, İngiltere ya da İsviçre'de olağan ikamet |
| Akademik geçmiş | Daha önce aynı düzeyde tamamlanmış bir derece bulunmaması |
Pasaport yalnızca birinci sütunu karşılıyor. İkinci sütun coğrafi bir bağ istiyor ve bu, vatandaşlıkla otomatik gelmiyor.
Beklenmedik sonuç: yurt dışında büyüyen çocuk
İrlanda vatandaşı bir aile düşünün. Çocuk on iki yaşındayken Dubai'ye taşınmışlar, çocuk orada okumuş ve on sekiz yaşında üniversite için İrlanda'ya dönüyor.
Pasaport İrlanda pasaportu. Ama son beş yılın üçünde AB'de ikamet etmemiş. Yani ikamet şartını karşılamıyor ve ücret statüsü buna göre belirleniyor.
Aynı durum tersinden de işliyor. AB vatandaşı olmayan ama yıllardır İrlanda'da yaşayan bir ailenin çocuğu, tanımlı bir oturum statüsü varsa ikamet şartını karşılayabiliyor.
Öğrenci olarak geçirilen yıllar sayılmıyor
Kritik bir ayrıntı var. Bir bölgede yalnızca yükseköğretime devam etmek amacıyla bulunmak, ikamet şartını karşılamıyor. University College Cork bunu açıkça yazıyor: temel amacı üçüncü düzey eğitime devam etmek olan biri, vergi mükellefiyeti değerlendirmesini geçmedikçe ikamet şartını sağlamış sayılmıyor.
Yani üç yıl lisans okumak, dördüncü yılda yüksek lisans için AB ücreti hakkı doğurmuyor.
İki ayrı şey: AB ücreti ve ücretsiz eğitim
Karıştırılan bir başka nokta da bu. AB ücret statüsü ile Free Fees Initiative farklı şeyler.
- AB ücret statüsü uluslararası ücret yerine AB ücretini ödemenizi sağlıyor. Yüksek lisans ve doktora için de geçerli olabiliyor.
- Free Fees Initiative devletin öğrenim ücretini karşıladığı ayrı bir program. Yalnızca tam zamanlı lisans eğitimi için ve kişi başına tek derece. Öğrenci katkı payı yine ödeniyor; 2026-27 için 2.500 avro.
Daha önce bir lisans derecesi tamamlamış biri, İrlanda'da ikinci bir lisans için Free Fees kapsamına giremiyor. Yarıda bıraktığı bir program varsa, o yıllar kadar süre ücret ödemek durumunda kalıyor.
Ülkeden ülkeye değişiyor
Buradaki kurallar İrlanda'ya ait. Almanya, Hollanda, Fransa ve diğer AB ülkeleri kendi ücret rejimlerini uyguluyor ve şartlar aynı değil. Bazılarında vatandaşlık daha belirleyici, bazılarında ikamet süresi farklı hesaplanıyor, bazılarında ise AB vatandaşları için ayrı bir kategori bulunmuyor.
İngiltere de ayrı bir sistem: orada yerleşik statü ve üç yıllık olağan ikamet birlikte aranıyor ve Brexit sonrası AB vatandaşları otomatik olarak home statüsünde değil.
Kaynak: Higher Education Authority Free Fees Initiative kriterleri, Trinity College Dublin, University College Dublin, University College Cork ve RCSI'nin yayımlanmış ücret statüsü rehberleri; Eylül 2026'da okundu. Ücret statüsü değerlendirmesini her kurum kendi yapıyor ve kriterler yıldan yıla güncelleniyor. Kendi durumunuz için başvurmadan önce ilgili üniversitenin ücret ofisinden yazılı teyit alın. Bu bir hukuk ya da göçmenlik tavsiyesi değildir.
Bu işin neresindeyim
Ücret statüsü, program seçiminden önce netleşmesi gereken bir konu. Çünkü aynı öğrenci için bir ülkede yerli ücret, diğerinde uluslararası ücret çıkabiliyor ve aradaki fark yılda on binlerce avro olabiliyor.
Baktığım şey şu: ailenin ikamet geçmişi hangi ülkelerde hangi statüyü doğuruyor, çocuğun eğitim geçmişi hangi istisnalara giriyor, ve program takvimi bu tarihlerle nasıl örtüşüyor. Bu üçü belirlendikten sonra ülke ve program listesi kuruluyor, önce değil.
Burcu Dedeoglu
Uluslararası eğitim ve kariyer stratejisi · Dublin
Metin mi, karar mı?
Kısa bir formla başlıyoruz. Altı soru, iki dakika. Hangisinin üzerinde çalışılması gerektiği genellikle ilk okumada anlaşılıyor.